KDV nedir?
KDV (Katma Değer Vergisi), mal ve hizmetlerin üretiminden tüketimine kadar her aşamada oluşan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Fiyat etiketinde ya da faturada gördüğünüz tutarın içinde çoğu zaman KDV de bulunur. E-ticarette ürün fiyatlandırırken, fatura keserken ve kâr marjı hesaplarken KDV'yi doğru hesaplamak hem yasal uyum hem de doğru fiyatlama için önemlidir.
Türkiye'de KDV oranları
Türkiye'de üç ana KDV oranı uygulanır:
- %1: Ekmek, gazete, dergi ve kitap gibi belirli ürünler.
- %10: Temel gıda, tekstil ve bazı hizmetler.
- %20: Genel oran; diğer tüm mal ve hizmetler.
Oranlar mevzuat gereği değişebilir. Ürününüze hangi oranın uygulandığından emin değilseniz mali müşavirinize danışın.
KDV nasıl hesaplanır?
KDV hariç fiyat (matrah)
KDV dahil tutar ÷ (1 + KDV oranı)
Örnek (%20): 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL
KDV tutarı
Matrah × KDV oranı
Örnek (%20): 1.000 × 0,20 = 200 TL
KDV dahil tutar
Matrah × (1 + KDV oranı)
Örnek (%20): 1.000 × 1,20 = 1.200 TL
Matrah (KDV tutarından)
KDV tutarı ÷ KDV oranı
Örnek (%20): 200 ÷ 0,20 = 1.000 TL
Sık yapılan hata: KDV dahil tutardan doğrudan %20 düşmektir. 1.200 TL'nin %20'si 240 TL'dir ancak gerçek KDV tutarı 200 TL'dir; çünkü KDV, KDV hariç fiyat (1.000 TL) üzerinden hesaplanır.
Yurt dışı işlemlerde KDV nasıl kesilir?
Yurt dışı ile yapılan satış ve alımlarda KDV, işlemin türüne göre değişir: ihracatta KDV istisnadır, ithalatta gümrükte ödenir, yurt dışından alınan hizmetlerde ise alıcı sorumlu sıfatıyla KDV hesaplar.
İhracat (yurt dışına mal satışı)
KDV yok (istisna)Türkiye'den yurt dışındaki alıcıya yapılan mal teslimleri, KDV Kanunu md. 11/1-a uyarınca KDV'den istisnadır. Faturaya KDV eklenmez; fatura “KDV istisnası – 11/1-a” ibaresiyle ve gümrük beyannamesine (GTİP, gümrük çıkış kaydı) dayanarak düzenlenir. İstisna olduğu için KDV %0 gibi çalışır, ancak ürünün üretiminde ya da alımında ödediğiniz KDV (indirilecek KDV) iade hakkı doğurur.
Hizmet ihracatı
KDV yok (istisna)Yurt dışındaki müşteriye verilen ve hizmetten yurt dışında faydalanılan yazılım, danışmanlık, tasarım, reklam gibi hizmetler de md. 11/1-a kapsamında KDV'den istisna olabilir. Hizmetin gerçekten yurt dışında kullanılması ve bedelin döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi şartları aranır. Fatura KDV'siz kesilir, istisna ibaresi yazılır.
İthalat (yurt dışından ürün getirme)
Gümrükte KDV ödenirYurt dışından getirilen mallarda KDV, gümrük idaresine ithalat sırasında ödenir. Matrah; malın bedeli, gümrük vergisi, navlun-sigorta ve diğer masrafların toplamıdır, KDV bu toplam üzerinden hesaplanır. Oran, ürünün Türkiye'deki oranıdır (%1, %10 veya %20). Gümrükte ödenen KDV'yi, mükellefler indirilecek KDV olarak beyannamelerinde indirebilir.
Yurt dışından alınan hizmet / dijital hizmet
Sorumlu sıfatıyla KDVYurt dışındaki firmadan alınan ve Türkiye'de faydalanılan hizmetlerde (örn. yabancı reklam platformları, yazılım ve bulut abonelikleri) fatura KDV'siz gelir. Alıcı mükellef bu hizmet için “sorumlu sıfatıyla” %20 KDV hesaplar, 2 No'lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder. Aynı tutarı, şartları sağlıyorsa sonraki dönem beyannamesinde indirim konusu yapabilir.
E-ihracat ve kargoyla küçük gönderiler
Duruma göre değişirYurt dışındaki tüketiciye internetten yapılan satışlarda mal gümrük çıkışı kayıtlıysa ihracat istisnası uygulanır. Yurt dışından bireysel alımlarda ise gümrük muafiyeti limitleri, vergi ve KDV uygulaması sık değişir; güncel limitler için Ticaret Bakanlığı ve gümrük mevzuatını kontrol edin.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır. İstisna şartları, belgeler ve iade süreçleri işlem bazında değiştiği için uygulamadan önce mali müşavirinize danışın.
Sık sorulan sorular
KDV nedir?
KDV (Katma Değer Vergisi), mal ve hizmetlerin üretiminden tüketimine kadar her aşamada oluşan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Vergiyi nihai olarak tüketici öder; satıcılar ise tahsil ettikleri KDV'yi devlete aktarır.
Türkiye'de güncel KDV oranları nelerdir?
Genel KDV oranı %20'dir. Temel gıda, tekstil gibi bazı ürün ve hizmetlerde %10, ekmek, gazete, kitap gibi belirli ürünlerde %1 oranı uygulanır. Hangi ürüne hangi oranın uygulanacağı mevzuatla belirlenir; kesin bilgi için mali müşavirinize danışın.
KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyat nasıl bulunur?
KDV dahil tutar, (1 + KDV oranı) değerine bölünür. Örneğin %20 KDV dahil 1.200 TL için: 1.200 / 1,20 = 1.000 TL KDV hariç fiyattır. Yaygın hata, tutardan doğrudan %20 düşmektir; bu yanlış sonuç verir.
KDV hariç fiyattan KDV dahil tutar nasıl hesaplanır?
KDV hariç fiyat, (1 + KDV oranı) ile çarpılır. Örneğin 1.000 TL + %20 KDV için: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL. Bunun 200 TL'si KDV tutarıdır.
KDV tutarından matrah nasıl bulunur?
Matrah, KDV tutarının KDV oranına bölünmesiyle bulunur. Örneğin %20 oranıyla hesaplanmış 200 TL KDV için matrah: 200 / 0,20 = 1.000 TL'dir.
Yurt dışına satışta KDV kesilir mi?
Hayır. Gümrük çıkışı yapılan mal ihracatı ve şartları sağlanan hizmet ihracatı KDV Kanunu md. 11/1-a uyarınca KDV'den istisnadır. Fatura KDV'siz kesilir ve istisna ibaresi yazılır. Alımlarda ödediğiniz KDV'nin iadesini talep edebilirsiniz.
Yurt dışından ürün aldığımda KDV nasıl ödenir?
İthalatta KDV gümrükte, mal bedeli, gümrük vergisi ve nakliye-sigorta giderlerinin toplamı üzerinden ödenir. Oran ürünün Türkiye'deki KDV oranıdır.
Yurt dışından alınan hizmette (reklam, yazılım) KDV nasıl hesaplanır?
Yabancı firmanın faturası KDV'siz gelir. Türkiye'deki mükellef, hizmet için %20 KDV'yi sorumlu sıfatıyla hesaplar ve 2 No'lu KDV beyannamesiyle beyan edip öder.
Matrah ne demektir?
Matrah, verginin hesaplandığı tutardır; yani KDV hariç fiyat. KDV tutarı matrah üzerinden hesaplanır.